Monday, January 30, 2012

Ferðasaga.

Við höfðum ætlað á gæsaveiðar á Landmannaleið og var allt eins og best var á kosið. Við lögðum af stað aðfaranótt laugardags og fórum framhjá Hrauneyjum snemma morguns síðla hausts 2006. Allan daginn ferðuðumst við um og mættum stundum öðrum ferðalöngum en fáum gæsaskyttum af fólkinu að dæma. Svo leið morguninn, sólin kom upp og veðrið var dásamlegt, sól og blíða hvert sem litið var. Þar sem engar voru gæsirnar stilltum við upp nokkrum dósum og skutum af rifflinum í mark og virtist allt í einu sem þessi afskekti staður væri fjölfarnari en maður kærði sig um þegar maður stendur með hlaðið skotvopn.
Svo leið dagurinn í rólegheitum að tutlast áfram á hálendi Íslands á fjórhjóladrifnum Subaru Legacy. Það leið að hádegi og við fengum okkur að bíta í, berir að ofan og bakaðir af sól og blíðu. Allt stefndi þetta í ljómandi notalega bílferð þar sem ekki sást fugl.
Við höfðum tilgreint veiðistað þ.a. ef við myndum ekki skila okkur gæti fólk gert björgunarsveitum viðvart og sagt til um hvert þeir feðgar hefðu stefnt. Því miður höfðum við beygt af þeirri leið og haldið áfram austur eftir landinu og vorum nú komnir óraveg frá tilgreindum stað.
Á leiðinni höfðum við mætt fólki við vöð og lagt á þau eins og engin væri hættan og komist uppúr hinu megin án nokkurra vandræða og vorum við að detta í ósigrandi gírinn þegar við komum að Syðri Ófæru. Við lásum vaðið því hún virtist frekar straumþung og rann til norðurs þannig að okkar áætlun var að aka upp á móti straumnum inn að miðri á og falla svo með straum að bakkanum hinu megin. Borðleggjandi. Við stukkum inn í bílinn settum í D og svo var riðið á vaðið. Þegar við vorum hálfnaðir rekur allt í rogastans líkt og við hefðum ekið á vegg. A nær að setja í bakkgír og svo fyrsta gír og nær að koma okkur uppúr hinu megin. Á austanverðum bakkanum stöðvast bíllinn og er þá úrskurðaður óökufær þar sem sjálfskiptivökvinn lekur af honum. Fyrsta áfall.
Staðan kl. 14:00: tveir menn á fæti nú þegar vakað í 12klst., símasambandslaust, fjarri tilgreindri staðsetningu, með lítinn kost en vel skóaðir og með hlífðarfatnað. Ljómandi. Þegar við höfðum tekið á þessu áfalli með allskyns blótsyrðum, eftirsjá á hvað við hefðum átt að gera og hvað við hefðum átt að vera búnir að gera lögðumst við yfir kortin. M.v. staðsetningu þótti okkur líklegra að við myndum rekast á ferðalanga ef við héldum í austur með F233 að F210 og halda áfram austur að næsta bæ. Áætluð fjarlægð að næsta bæ var 50-70km. en við töldum sjálfsagt að við myndum mæta bíl á næsta leiti eða komast í símasamband. Fyrsta lexía er að það er alls ekkert sjálfsagt.
Við tókum byssurnar úr bílnum og földum þær þar sem yfirgefnir bílar eru iðulega tæmdir af verðmætum, græjuðum okkur fyrir langa göngu ef allt færi á versta veg og kosturinn var sitthvor sardínudósin og sitthvor bjórdósin, vatn og súkkulaði og annað gps tækið haft í notkun til að spara rafhlöður. Við skildum eftir blað í framrúðu bílsins þar sem við tilgreindum ferðaáætlun og svo lögðum við af stað í austur á fæti í blíðskaparveðri, kl. er þá orðin 14:40.
Lengi vel var góður andi með okkur og við þrömmuðum áfram líkt og hugrakkir litlir dátar en ský voru að safnast saman í suðri. Þeim fylgdi úrhellisrigning og vorum við misjafnlega búnir. A í stóru úlpunni sinni sem allt átti að bera og B í lögum af ull og skjólfatnaði. Þegar rigndi kólnaði ekkert. A setur yfir sig regnslá og við þrammið svitnar við gönguna, því eins og hann segir frá var farið of geist yfir. Ástæðan fyrir því er auðvitað örvænting B, sem fólst í því að enginn vissi hvar við vorum og þegar myndi nátta yrðu björgunarsveitirnar sendar á rangan stað að leita að mönnum sem voru annars staðar og aldrei var nokkrum að mæta né símasamband að fá. Um 17:00 fáum við okkur að borða með því að moka upp í okkur úr sardínudósinni með höndinni á göngu í hávaða roki. Hægri vinstri, hægri vinstri héldum við áfram og svo kom myrkur.
Myrkur er merkilegt í víðáttu því maður getur séð ljós þar sem ekkert ljós er í algjöru myrkri. Eitt skipti gekk ég út frá veginum og var sannfærður um að þarna væri tíra sem var ekki. Ég sá seinna að 10m. framar var fall uppá 7m.. Nú hægri vinstri, hægri vinstri við gengum í myrkri, ofsaroki og hríð, kl. 21:00.
Svo skilur að.
A óskar eftir að vera skilinn eftir og að hugsanlega geti B þá látið sækja sig þegar hann kæmi til byggða. Þá þarf að velt fyrir sér, a. kæmist B hraðar yfir án A, b. hvert er B að fara, c. mun A tóra á meðan B er í burtu þenna X tíma, d. á B að draga A til enda og verða bæði A og B að bana? Ég ákvað að velja valmöguleika d. þar sem ég var bæði hræddur um að finna A ekki aftur og um  getu A að grafa sig í barð og bíða eins og hann óskaði eftir. Hægri vinstri, hægri vinstri við þrömmuðum áfram og nú var andinn ekki góður þegar leið að miðnætti. Það hafði stytt upp og lægt en þá fór Mýrdalsjökull að baula með kaldri sunnanátt og heiðskýru. Stjörnurnar glömpuðu og ósköp var maður nú lítill. Nú var ekkert annað mögulegt en að halda áfram.
Andinn hjá A og B var að versna, A tjáði sífellt versnandi ástand sitt til göngu og B var sífellt að tjá A að það væri ósköp lítið sem hann gæti gert við því en göngunni skyldi haldið áfram. Svo kom að A lagðist niður og sagðist ekki geta tekið skref til viðbótar. Eftir mikla hvatningu B um að taka bara eitt skref, halda undir handarkrikan á A og styðja hann, reiðast og allskonar hafarí, hélt A af stað á ný. Með reglulegu millibili heyrðist þó frá A að hann gæti ekki gengið lengra og það þyrfti að skilja hann eftir. Það var ekki hægt.
Að eigin sögn gat A nú ekki gengið sjálfur heldur þurfti að halda á honum og það var ekki mögulegt. Ég sný mér við á 10m. fresti og reiðist A fyrir seinagang og í u.þ.b. 7. skipti þá snýr B sér við og ætlar að fara hella sér yfir A þá heyrist ómhljóm af tilkynningu af sms í vasanum. Klukkan er þá orðin 01:10, 37km. að baki og 4km. í næsta bæ.

Monday, January 23, 2012

Er ekkert eitthvað?

Einföldustu dæmin um örvun tauga er að beina ákveðnum samfelldum rafstyrk á taugarfrumur. Griplur taugafrumu munu taka við boðunum og slík boð geta verið bæði örvandi og hamlandi en í okkar tilviki er það örvun. Við beinum þeim rafstyrk sem nær örvunarþröskuldi frumunnar og myndum boðspennu. Boðspenna er rafboð sem berst niður eftir síma frumunnar að taugaendum þar sem símahirlsurnar senda frá sér taugaboðefni. Við rafboðin springa símahirslurnar og taugaboðefni berast á næstu taugamót og þar mætir taugafruman annari taugafrumu sem gæti örvast eða hamlast eftir gerð taugaviðtaka þeirra. Merkilegt.
Þetta veit ég fyrir víst að á ekki við um mig.
Eitt sinn tók ég í fitumælingartæki sem mældi með rafboðum fitu líkamans í gegnum svita sem myndaðist við grip. Tækið sýndi eingöngu Error, en einhverja hlutfallslega viðmiðunartölu hjá næsta og öllum á undan og eftir.
Það kemur einnig fyrir að þegar ég geng framhjá ljósastaurum á götum Reykjavíkur þá slokknar á þeim. Ég myndi jafnvel segja að þetta gerðist oft. Þegar ég spyr annað fólk þá segir það ekki slokkna á ljósastaurum þegar það gengur framhjá. Það er margt sem gæti komið til. Þetta gæti alltaf verið að gerast hjá öllum en ég væri sá eini sem tæki eftir því þegar aðrir væru uppteknir af mikilvægum hlutum. Kannski hef ég eingöngu spurt fólk sem er annars hugar. Sennilegasta skýringin er sú að Dökkblái maðurinn er svona rafmagnaður en við vitum enn ekki hvernig þetta nýtist honum.
Þegar ég var að læra þá var verklegur tími sem fólst í því að gera allskyns rannsóknir á ýmiskonar. Eitt sinn þá áttum við að veita taugafrumum skilaboð og sprengja nokkrar símahirslur með rafstyrk eins og lýst er hér að ofan. Þar sem ég er frekar fámáll þegar ég er að einbeita mér bauð ég mig fram til að liggja á bekk og þar sem mér yrði veittur rafstyrkur til að örvunar. Átti þetta ekki að vera vont heldur áttu útlimir (í þetta skipti fótur) að stífna upp og verða útréttur. Til að gera langa sögu stutta þá setti kennarinn tækin og tólin á mig og hófst svo sýnikennslan sem aldrei varð, því ekkert gerðist. Hófst þá endurstilling á apparötum hingað og þangað þar til farið var að athuga snúrur. Reglulegar tilraunir við að koma apparatinu í gang báru engan árangur. Mín frægðarsól skein í stutta stund því svo var ákveðið að skipta um viðfang. Kona ein úr hópnum var valin, næstum gegn hennar vilja því allt var orðið svo hjákátlegt hjá kennaranum. Konu kindinni var velt uppá bekk, brett upp skálmin á brókunum hennar þar sem við blasti leggur loðinn sem sæmilegasti karlleggur, apparatinu skellt á og ýtt á ON. Nú hafði kennarinn e.t.v. gleymt sér en síðast þegar hann var að prófa tækið á mér hafði hann farið ofarlega í stillingum á rafstyrk og þar sem ekkert gerðist ákvað hann að athuga hærri styrk til að athuga hvort minn örvunarþröskuldar væri hærri. Ekkert gerðist þá en þegar ofangreind kona varð örvuð af sama rafstyrk þá var það ekkert annað en pyntingar á konunni.
Þetta leiðir okkur að gátu: er ekkert ekkert ef allir láta sem ekkert sé?

Sunday, January 15, 2012

15 mínútna frægð.

Í febrúar til mars árið 1968 hélt Andy Warhol sýningu í Moderna Museet í Stokkhólmi. Í sýningarskránni stóð að „Í framtíðinni, munu allir verða frægir í 15 mínútur.“
Með því að ógilda í listsköpun stigveldi túlkunar (eitt er betra en annað) í aðgerðum (hvað má gera) og aðferðum (hvernig má gera það) spáði Warhol að það myndi leiða til þess að stigveldi þeirra sem taldir væru verðir fulltrúar listarinnar yrði afnumið.
Það þýðir að hver sem er og þar með allir, gætu orðið frægir þegar stigveldið liðast í sundur. Það verða því ekki aðeins þeir sem verðskulda frægð sem verða frægir í framtíðinni, sem er núna.
Í dag getur hver einasti rottuhelvítis hali orðið frægur fyrir akkúrat ekki neitt. Við sönkum að okkur gjöfulli flóru af stjörnum sem teljast málsmetandi vegna þess eins að sá hinn sami greiddi til vinstri en ekki til hægri eins og múgurinn taldi að ætti að greiða sér. Nú getur múgurinn séð að mögulegt er einnig að greiða til vinstri. Svo eru sumir sem skipta í miðju og eru þeir jaðargildi og sennilegast anarkistar og því ógreiddir yfirleitt. Þeir láta ekki stjórnast af leiðum greiðunnar vegna þess að stjórnleysis er óskað.
Hvað um það, þessa dagana komast allir í pressuna vegna þess hversu bágstödd þau eru, hversu rík þau voru, vegna lítils sjálfsmats, vegna þess að þau unnu keppni af einhverri gerðinni, vegna aðgerða, vegna aðgerðaleysis, vegna slæmra vinnubragða og má þar nefna Ólaf heitinn Skúlason biskup Íslands sem dæmi ásamt öllum þeim sem skrifa fréttir þessa dagana, þ.m.t íþróttafréttir þó svo að ritari íþróttafrétta væri fréttin.
Ég á mínum háa hesti hef fengið mig algjörlega fullsaddann af öllu þessu fólki en kemst ekki hjá því að kynnast þeim vegna samfélagshátta sem ég hef tileinkað mér. Við virðumst þarfnast almenns tilfinningakláms sem drífur okkur áfram á þórðargleðinni einni saman og alveg skal þetta vera hræðilegt sem stendur í blöðunum að nú hafi A fallið af stalli þar sem B hefur kært A til lögreglunnar fyrir að hafa beitt B bitlaust, og á meðan, heima á búgarðinum, hafi C misnotað D að því er talið er en hún gæti hafa munað falskt, og afiminnogammamín fóru út á bakka að búa. Djöfuls skemmtun það nú er að kjamsa á annarra manna misgjörðum og taka afstöðu til atburða sem okkur eru ekki með nokkru kunnir. Flest samræðukjams hefst á orðunum: „Ég held...“ vegna þess að við höfum ekki hundsvit á því sem við erum um það bil að fara tala um. Annað samræðukjams hefst á: „Mér finnst...“ þar sem við ætlum að tjá skoðanir okkar á hlutum sem við getum ekki haft neina skoðun á. Góða skemmtun og við skulum fyrir alla muni halda áfram þessu ötula starfi við að rógbera og rægja svo aldrei myndist stundarfriður til að sjá hvað maður er ógeðslegur sjálfur. Við viljum að allir séu jafnir og fyrir alla muni skulum við halda áfram að vera jafn ógeðsleg. Eymdin elskar félagsskap.

Saturday, January 14, 2012

Er ég nægilega auðmjúkur?

Hubris er aðgerð sem svívirðir og lítillækkar fórnarlambið, gerandanum til umbunar og yndisauka. Hugtakið hefur sterka kynferðislega tengingu og er gerandanum til mikillar skammar. Í grískri goðafræði kallaði hubris gagnvart guðunum fram Nemesis sem þýddi hvorki meira né minna en algjöra tortímingu gerandans. Grikkir persónugerðu örlög hefndar sem iðrunarlausa gyðju, gyðja hefndar. Nemesis var gyðja guðdómlegrar réttvísi gagnvart þeim sem féllu hubris að bráð. Nemesis gengur í málið þegar hvorki fórnarlambið né réttarkerfið getur séð málinu farveg til réttvísi, svo hver fái nú örugglega það sem hver á skilið. Hér að neðan er mynd af gyðjunni eins og Alfred Rethel túlkar hana árið 1837. 
Mér líst skrambi vel á það sem er að fara gerast á þessari mynd. Karlmaður á tilgangslausum flótta frá sjálfum sér og getur ekki horfst í augu við það sem er yfirvofandi. Eitthvað hefur hann gert sem hann hefði betur sleppt og er því Nemesis mætt til að segja honum að stundin sé runninn upp þar sem hann varð svo hrokafullur að svívirða fólk sér til yndisauka og upphefðar. Fari hann fjandans til og væri huggun í því að Nemesis gerði tilkall til allra gerenda. 
Just sayin‘